تعیین جهت تیرچه ریزی در سقف تیرچه بلوک

0

تعیین جهت تیرچه ریزی در سقف تیرچه بلوک از موضوعات اصلی قسمت پنجم آموزش طراحی سازه بتنی است. همچنین در این قسمت به مدل سازی و ضوابط مربوط به دیوار حائل پرداختیم. در انتها نیز به موضوع مهم رفع سرگیری رمپ ها، پرداخته شد.

سقف ها المان های صفحه ای هستند، که با توجه به موقعیت آکس ها و زوایای قرارگیری تیرها، دستورات مختلفی برای ترسیم آن ها در نرم افزار ETABS وجود دارد.

سقف های تیرچه بلوک از انواع متداول اجرای سقف در کشور ایران، بخصوص در سازه های بتنی است. قبلا با روش اجرای این نوع سقف ها در آموزش نقشه خوانی و نکات اجرای سازه بتنی و همچنین سقف کامپوزیت در آموزش نقشه خوانی و نکات اجرایی سازه فلزی اشنا شدیم.

مهم ترین آیتمی که باید در ترسیم این نوع سقف ها برای نرم افزار مشخص کنیم، جهت قرار گیری تیرچه ها در هر دهانه از سقف است.

در این زمینه باید دقت کافی به خرج دهیم و محدودیت هایی را لحاظ کنیم. تعیین جهت تیرچه ریزی در انتقال بار سقف به ستون ها تاثیر بسزایی دارد.

انتخاب جهت تیرچه ریزی به صورت اشتباه، در مرحله طراحی، باعث سنگین تر شدن سازه می گردد.

همچنین ممکن است، پیمانکاران و سازندگان را در اجرا دچار مشکل کند.

محدودیت ها در تعیین جهت تیرچه ریزی سقف ها:

  • مهم ترین پارامتر در تعیین جهت تیرچه ها، طول دهانه سقف است. جهت تیرچه ها ، حتی الامکان در جهتی باشد که طول کمتری از تیرچه نیاز باشد.
  • پارامتر مهم بعدی در تعیین جهت تیرچه ها، وجود تیرهای فرعی است. در دهانه ای که تیر فرعی داریم، حتی الامکان، بار تیرچه روی تیر فرعی نیافتد.
  • سومین نکته در تیرچه ریزی، توجه به شطرنجی بودن تیرچه ها است. یعنی جهت تیرچه ها در دهانه های کنار هم یکسان نباشد. این به توزیع بهتر بار روی تیرها کمک می کند.

در قسمت پنجم آموزش طراحی سازه بتنی به شکل ملموس، نحوه بکارگیری این ضوابط  در مدل سازی سقف ها، را می بینیم و یاد میگیریم.

تیرچه های با دهانه بلند (پیش تنیده)

  • این تیرچه ها با توجه به نیاز های معماری جهت کاهش ستون ها و تامین دهانه ها بزرگ (سالن های چند منظوره، تالار ها ، دهانه های پارکینگی و …) معرفی شده اند.
  • با توجه به کیفیت نامناسب اجرا و مهار کردن تیرچه ها در اکثر ساخت و ساز ها ، استفاده از چنین تیرچه هایی به طور معمول توصیه نمی گردد.
  • برای اجرا ی دهانه های بلند، در ساختمان های خاص سیستم های سازه ای دیگری مانند دال های پیش تنیده ، توصیه می شود اما، در شرایط خاص ، با رعایت استانداردهای ساخت و اجرا، استفاده از این تیرچه ها بلامانع است.

تیرچه جفت (جفت دوبل)

در آموزش نقشه خوانی بتنی با این تیرچه ها و کاربرد آن ها آشنا شده ایم. در مدل سازی و طراحی سازه در ETABS نیز باید محدودیت هایی را در خصوص بکارگیری تیرچه های دوبل لحاظ کنیم.

  • در دهانه هایی که بیشتر از هفت متر باشد و ناگزیر ، تیرچه ها هم، در همان جهت باشد، به جای تیرچه تک، می بایست تیرچه دوبل، به کار برد.
  • مدل سازی تیرچه های دوبل ، در نرم افزار ETABS صرفاً در قالب بارگزاری ثقلی مربوط به آن انجام می پذیرد. بار مرده این سقف ها تقریباً ۳۰ درصد بیشتر از سقف های معمولی است. در قسمت چندم آموزش طراحی سازه بتنی، به مبحث بارگزاری می پردازیم.
  • در سقف های پارکینگی، در صورتی که طراح دیتایل جداگانه ای برای تیرچه های پارکینگی به صورت تک، ارائه نکرده باشد، این سقف ها باید به صورت تیرچه دوبل اجرا گردد.

سایر آیتم های آموزشی که در قسمت پنجم آموزش طراحی سازه به آن پرداخته شده است:

ترسیم تیرهای کلاف آسانسور:

  • چاهک آسانسور نیز مانند راه پله، فضایی خالی و غیر مسقف است که باید با اجرای تیرهای فرعی یا تیرچه ، چهار طرف آن محصور گردد.
  • در ساختمان های مختلف ، ممکن است ابعاد آسانسور متفاوت باشد. ابعاد آسانسور را مستقیما از نقشه معماری برداشت می کنیم.
  • بعدا، نبشی های آسانسور و کلاف های افقی آن، به این تیرها مهار می شوند.
  • برایترسیم تیرهای آسانسور، می توان از دستور Offset ، در نرم افزار استفاده کرد.

ترسیم دیوار حائل زیر زمین:

  • دیوار حائل یکی دیگر از مقاطع صفحه ای است ، که در قسمت پنجم این آموزش به آن پرداختیم.
  • برای ساختمان هایی که دو زیر زمین یا بیشتر دارند، طراحی و اجرای دیوار حائل طبق آیین نامه از زیرزمین دوم به پایین الزامی است.
  • برای ترسیم دیوار حائل در پلان، می بایست در تراز سقف همان طبقه  قرار بگیریم. مثلا وقتی میخواهیم برای زیر زمین ۲- دیوار حائل ترسیم کنیم باید در تراز سقف ۲- قرار بگیریم.
  • برای طراحی بهتر دیوار حائل ، می بایست آن را به مربع مستطیل های کوچک تر، مش بندی کنیم.

طراحی دیوار حائل را به شیوه دستی نیز می توان انجام داد.

دو متد برای طراحی و اجرای دیوارهای حائل وجود دارد.

دیوار حائل به صورت طره ای:

این نوع دیوار مستقل از اسکلت  ساختمان به صورت طُره ای، طراحی و اجرا می شود. پایین این دیوار مقید به فونداسیون است ولی بالای دیوار به جایی مقید نیست. این نوع دیوار صرفا برای نگهداری فشار خاک اجرا  می گردد و تاثیر در طراحی سازه ندارد.

دیوار حائل به صورت دوسرگیردار

این نوع دیوار به صورت یکپارچه با اسکلت سازه طراحی و اجرا می گردد. ستون های پیرامونی سازه، در ترازی که دیوار اجرا می گردد، در دل دیوار قرار میگیرند. پایین این دیوار به فونداسیون و بالای آن به سقف سازه ای مقید است. در تراز های بالاتر هم از بالا و پایین به سقف های سازه ای مقید است. لذا به صورت دو سر گیر دار است.

این نوع دیوار علاوه بر تحمل  فشار جانبی خاک، در محاسبه  ضریب زلزله نیز موثر است و آن را کاهش می دهد. محاسبه ضریب زلزله موضوع جلسه چندم آموزش طراحی سازه فلزی است.

در ساختمان سازی شهری از این نوع دیوار برای حائل پیرامون سازه در زیر زمین ها استفاده می شود.

اصلاح اتصال پای ستون:

  • درطراحی ساختمان ها (بتنی و فلزی) اتصالات پای ستون به فونداسیون (پی) ساختمان ، به صورت گیردار انجام می شود.
  • درصورت وجود دیوارحائل یا دیوار برشی هم ، اتصال آن به ستون به صورت گیردارخواهد بود.
  • دراجرای سازه های بتنی، قبل از بتن ریزی فونداسیون، می بایست آرماتورگذاری ریشه ستون ها، داخل پی، اجرا گردد که به این شکل گیرداری اتصال تامین می شود.
  • در نرم افزار اتصالات پای ستون ها به صورت پیش فرض، مفصلی است. که می بایست آن را تغییر دهیم
  • آیکون مربوطه را بگذارم.

سر گیری رمپ های پارکینگی ، محاسبه طول سرگیری و رفع آن

  • سرگیری وقتی رخ می دهد که ارتفاع کافی در محل ورود رمپ به فضای داخلی ساختمان ، برای عبور خودرو نباشد.
  • موقع طراحی، حتما باید سرگیری رمپ ها را بررسی و آن را مرتفع نمود. در صورت عدم توجه، اصلاح آن در موقع اجرا کاری بسیار مشکل و هزینه بر است و در پاره ای موارد، فقط با تخریب امکان پذیر است.
  • راهکارهای متفاوتی برای مرتفع ساختن سرگیری وجود دارد. مثلاً استفاده از مقاطع با ضخامت کمتر، حذف تیر در دهانه ورودی ، افزایش شیب رمپ، خالی کردن سقف در محل ورود رمپ به ساختمان و …

محاسبات و شیوه رفع سرگیری، موقع مدل سازی در نرم افزار ETABS بسیار ساده است. اما همین موضوع ساده، در این مرحله متوجه آن نباشیم، و در مرحله اجرا سرگیری رخ دهد، یک فاجعه به بار خواهد آمد. مسئولیت و خسارت سنگین ناشی از آن نیز، برعهده طراحان معماری و سازه ساختمان خواهد بود.

در قسمت پنجم آموزش طراحی سازه بتنی به صورت عملی نجوه رفع سرگیری را می آموزیم.

در مقاله « رمپ چیست » ضوابط مربوط به رمپ ها به صور کامل بیان شده است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.