سلام دوستان. امروز میخواهیم در مورد رمپ ها، که یکی از مباحث عمرانی بسیار پر کاربرده و بسیار پر اهمیت، صحبت کنیم.  هم در ساختمان سازی، هم جاده سازی از رمپ ها استفاده می شود.

البته در اینجا بیشتر رمپ هایی که در ساختمان ها اجرا می شوند مدّ نظر ماست.

رمپ چیست؟

رمپ یک سطح شیب داره که برای دسترسی اتومبیل ها یا افراد، به تراز های مختلف در یک ساختمان، احداث می شود. فرض کنید طبقه همکف (پیلوت ) ساختمان، از کف خیابان 90 سانتی متر بالاتره. برای اینکه اتومبیل بتواند وارد همکف بشود، باید یک رمپ احداث بشه.

رمپ ها چرا انقدر مهم هستند؟

اگر رمپ یک ساختمان، که دسترسی اتومبیل ها به پارکنیگ درست اجرا نشه به طوری که مورد قبول شهرداری نباشه، از نظر شهرداری تمام پارکنیگ ها حذف می شوند و مالک ساختمان باید جریمه بپردازه. فرض کنید یک ساختمان 10 واحدی دو طبقه پارکنیگ داره. هر طبقه 5 واحد پارکنیگ داره. اگر رمپ ورودی به ساختمان رو شهرداری قبول نکنه، و رمپ ساختمان قابل اصلاح نباشه، مالِک ساختمان باید به تعداد واحدهای پارکنیگ جریمه بده. اگه میخواهید از تبعات درست اجرا نشدن رمپ بیشتر اطلاع پیدا کنید، مقاله جرایم سنگین در ساختمان سازی  را بخوانید.

به طور متوسط قیمت هر واحد پارکنیگ رو 30 میلیون تومان در نظر بگیریم، میشه 300 میلیون تومان! اما هنوز تموم نشده. واحد هایی هم که ساخته شدن، به دلیل اینکه از نظر شهرداری بدون پارکنیگ هستند، باید جریمه بدهند، جریمه هر واحد هم طبق نرخ های شهرداری تقریبا میشه 20 میلیون تومان. پس برای کل واحدها هم باید 200 میلیون جریمه بشه. یعنی در مجموع باید 500 میلیون تومان جریمه فقط پرداخت کنه به شهرداری!!! تقریبا نیمی از بهای ساخت اون ساختمان. باورش سخته اما همچین موردی تو همین سال 95 اتفاق افتاد. شخصی به دلخواه و بر خلاف نقشه طراحی شده، رمپ ساختمان را در جای دیگری اجرا کرده است. محل انتخاب شده طول کمی داشته و در نتیجه شیب این رمپ زیاد( در حدود 25 درصد) شده است. و به دلیل عدم وجود فضای کافی به هیچ وجه هم قابل اصلاح نبوده است. (شیب مجاز رمپ ماشین رو 17 درصد است.)

خوب با این تفاسیر خیلی مهم است که با ضوابط اجرای رمپ که در ادامه می گویم آشنا باشیم و آن ها را درست اجرا کنیم.

انواع رمپ از نظر اجرا:

رمپ ها می توانند هم به صورت خاکی هم به صورت سازه ای اجرا شوند، اگر نیاز باشه که فضای زیر رمپ خالی باشه، باید از رمپ سازه ای استفاده کنیم. رمپ سازه ای معمولا به صورت دال بتنی اجرا می شود.

رمپ ها از نظر شکل :

رمپ در ساختمان به صورت مستقیم یا به صورت قوسی اجرا می شود. این بستگی به ابعاد ساختمان و نظر طراح داره. اجرای رمپ قوسی، سخت تر از رمپ مستقیمه. اما اصولی که باید در اجراشون رعایت بشه تقریباً یکیه. یکی از موارد مناسب کاربرد رمپ های قوسی در پارکینگ های طبقاتی است. رمپ های قوسی به دلیل شکل گردشی که دارند فضای کمتری نسبت به رمپ های مستقیم اشغال می کنند.

رمپ گردشی

یک پارکینگ طبقاتی که رمپ قوسی سازه ای در آن اجرا شده است.

مشخصات رمپ:

در مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان به طور کامل توضیح داده شده که رمپ باید چه مشخصاتی داشته باشه، در اینجا مهم ترینش رو مرور می کنیم.

  • عرض رمپ:

عرض رمپ های یک طرفه، 3.5 متر و عرض رمپ های دو طرفه 5 متر باید باشه. منظور از رمپ دوطرفه اینه که به طور همزمان دو تا اتومبیل بتونن از کنار هم از رمپ عبور کنن( رفت و برگشت) اجرای رمپ دوطرفه برای ساختمان های بزرگ که تعداد پارکینگ اونها  زیاده الزامیه( بیشتر از 20 پارکینگ)

  •   شیب رمپ:

همون طور که گفتیم شیب مجاز رمپ برای عبور اتومبیل 17 درصد هست. البته در شرایط خاصی شهرداری شیب های بیشتر هم قبول می کنه. اما به هیچ وجه نباید از 20 درصد بیشتر بشه.

اندازه گیری شیب رمپ

اندازه گیری شیب رمپ کار خیلی ساده ایه. مهندسای با تجربه که حتی با چشم هم به طور تقریبی تشخیص می دهند که رمپ در محدوده مجاز است یا نه.  با داشتن یک متر فلزی ساده می توان شیب رمپ را محاسبه کرد. فقط کافی است طول افقی رمپ و  فاصله عمودی تراز بالا و پایین رمپ را اندازه گیری کنید. برای اندازه گیری طول افقی به یک نفر دیگر نیاز است که سر متر را بالا نگه دارد که متر در حالت افقی ( هم تراز دست شما نگه دارد)

 

اگر مقادیر بدست آمده را در فرمول زیر قرار دهید شیب رمپ بر حسب درصد بدست می آید.

شیب رمپ

?????????????

همانطور که گفتیم این عدد حداکثر 17%  باید باشد.

اندازه گیری شیب رمپ های بلند:

اگر طول رمپ خیلی زیاد باشه، باید مسیر رمپ رو تقسیم بندی کرد و برای هر قسمت جداگانه مترکشی را انجام داد . سپس مقادیر بدست آمده را با هم جمع کرد. و دوباره در فرمول بالا قرار داد. مانند شکل زیر:

?????????????

اندازه گیری شیب رمپ های قوسی:

 برای رمپ های قوسی هم  روش ساده ای وجود دارد. برای این کار یک طناب نیاز داریم. طناب را از ابتدای رمپ و به موازات خط مرکزی، تا انتهای رمپ روی آن بخوابانید. و جایی که طناب در انتهای رمپ قرار میگیرد را علامت بزنید. سپس طناب را بردارید و به حالت مستقیم قرار دهید و از ابتدای طناب تا قسمت علامت زده شده را متر کنید. اختلاف ارتفاع ابتدا تا انتهای رمپ را نیز اندازه بگیرید و مقادیر بدست آمده را در همان فرمول بالا قرار دهید.

اندازه گیری شیب رمپ از روی نقشه:

اگر مطمئن هستید که سازه و رمپ اجرا شده دقیقاً مطابق نقشه است. از روی نقشه می توانید از روی نقشه بدست آورید.  شیب رمپ را روی نقشه معماری می نویسند و احتیاجی به محاسبه نیست. اما پیشنهاد می کنم، به نقشه اکتفا نکنید.

سرگیر شدن رمپ:

یکی از موارد مهمی است که حتما باید از مرحله طراحی مهندسان معمار به آن توجه کنند، همین مساله است. در قسمت ورودی رمپ به ساختمان، ارتفاع تمام شده کف تا سقف باید حداقل 180 سانتی متر باشد. اگر کمتر از این مقدار باشد، اصطلاحاً می گویند، سرگیر شده است. در شرایطی که طول رمپ خارج از ساختمان برای رفع سرگیری مناسب نباشد، دو کار می توان انجام داد: اگر کاهش ضخامت سقف برای رفع سرگیری کافی باشد، در آن قسمت سقف را به صورت دال بتنی طرحی و اجرا می کنند. چون دال بتنی معمولا از سقف تیرچه بلوک صخامت کمتری دارد. یا اینکه به ناچار سقف قسمت ورودی رمپ را کمی عقب تر اجرا می کنند.

امیدوارم از این مقاله استفاده کافی را برده باشید. هر سوالی در رابطه با رمپ ها داشتید در قسمت نظرات همین بخش مطرح کنید تا پاسخ مناسب را دریافت کنید.

اگر تمایل دارید ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید تا فصل اول کتاب هندبوک نظارت ساختمانی را برایتان ارسال کنیم.

 با سپاس از اینکه همراه ما بودید.

 

مهندس قربانی
مهندس قربانی
مهندس عمران هستم. کارشناس مقررات ملی ساختمان و مشاور در ساخت و ساز

8 دیدگاه ها

  1. سرگیس خمیس گفت:

    با تشکر از شما مهندس قربانی. مطالب بسیار مفید و کاربردی می باشند. لطفا باز هم مطالب کاربردی ، اجرایی و تجربیات شخصی خودتان را در سایت قرار بدین.
    با آرزوی بهترین ها برای شما دوسته عزیز

  2. سعید بهتاجی گفت:

    با سلام و خسته نباشید
    در مورد ارتفاع سرگیری یه سوال داشتم
    اینکه ارتفاع سرگیری کجای رمپ اتفاق میافته؟
    میخوام بدونم طبقه بالاشو تا کجای رمپ میتونم سقف بزنم که از فضا استفاده کنم؟این چجوری حساب میشه
    ممنون میشم با یه مثال توضیح دهید.
    با تشکر

  3. Mahdi گفت:

    میشه یه توضیحی درباره رمپ داخلی و رمپ خارجی بدین
    ممنون میشم

    • سلام بر شما.
      در خصوص سوالی که مطرح کردید، اگر رمپ های دسترسی در ساختمان مد نظر شماست، رمپ های داخلی، رمپ هایی هستند که داخل محدوده بنا، قرار میگریند، این رمپ ها رمپ های مسقف هستند، در اجرای آن ها باید به رعایت، ارتفاع تمام شده از روی رمپ تا زیر سقف بیشتر دقت نمود، تا سرگیری اتفاق نیافتد. رمپ های خارجی مشکل سرگیری را ندارند ولی سایر ضوابط اجرای رمپ باید در آن ها رعایت گردد. البته نکته ی اجرایی برای رمپ های خارجی این است که، چون این رمپ ها در معرض شرایط جوی هستند، در کف سازی آن ها، باید، کل رمپ، یا نوار هایی که چرخ ماشین از آن عبور می کند به صورت دندانه دار، و با مصالح مناسب تر و با دوارم تر ،اجرا کرد، که در زمستان، بر اثر یخ زدگی، برای عبور ماشین ها مشکلی پیش نیاید.
      موفق و پیروز باشید.

  4. شهرام گفت:

    ممنون از مهندس قربانی عزیز. مطلب بسیار خوبی بود

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *