وظایف مهندس ناظر ساختمان چیست؟

0

سلام .

در این مقاله به وظایف مهندس ناظر ساختمان و چالش های پیش روی آن، می پردازیم.

آیا وظایف مهندس ناظر ساختمان، ساده است؟

برخی گمان می کنند، وظایف مهندس ناظر ساختمان ساده است. تنها وظیفه اش این است که بنای اجرا شده را با نقشه تطبیق دهد. اما وظایف مهندس ناظر ساختمان بسیار فراتر است. 

بسیار پیش می آید که در طراحی و ترسیم نقشه  اشتباهاتی رخ دهد.

شرایطی پیش می آید که نمی توان ساختمان را دقیقا مطابق نقشه ها اجرا کرد.

نکات بسیاری هستند که در نقشه های ساختمانی وجود ندارند.

حتی بعضی از جاها هست که ضوابط نیز ، مسکوت مانده است.

در همه این موارد، همه چیز بستگی به نظر مهندس ناظر ساختمان دارد و او باید تصمیم بگیرد و مسئولیت تصمیماتش را نیز بپذیرد. او باید با اتخاذ روش صحیح تفکر و تفکر مبتنی بر پیدا کردن راه حل ( تفکر مهندسی ) بهترین روش را برگزیند. 

مطابق مقررات ملی ساختمان، اجرای ساختمان باید به دست مجری انجام شود . مهندس ناظر باید بر کار مجری نظارت کند. اما متاسفانه، در حال حاضر بسیاری از پروژه ها فاقد مجری هستند و یا مجری آن ها صوری است. در این شرایط وظایف مهندس ناظر ساختمان دو چندان است.

معمولاً پروژه های کوچک  فاقد مجری هستند. شاید برخی تصور کنند، پروژه های کوچک، برای مهندس ناظر ساختمان، چندان مشکل ساز نیستند. اگر اینگونه فکر کنیم متاسفانه کاملاً در اشتباه هستیم. کافی است، سری به سازمان نظام مهندسی بزنیم.  بیشتر پرونده ها در شورای انتظامی، مربوط به همین پروژه های کوچک هستند.

سال های ابتدایی ورود به حرفه مهندسی، برای یک مهندس، سال های حساسی است.

خوشبختانه ما اینجا هستیم که درکنار هم، خودمان را برای این شرایط آماده کنیم. از تجربیات همدیگر استفاده کنیم و خودمان را رشد دهیم.

در زیر لیستی از مواردی که مهندس ناظر باید با آن ها آشنا باشد را آورده ایم. پیشنهاد میکنم این لیست را بررسی کنید و در هر کدام از موارد که فکر میکنید نیاز به یادگیری بیشتر دارید آن را برای خود یادداشت کنید و مطالعات خود را حول آن قرار دهید.

توانایی تحلیل نقشه ها

مهارت نقشه خوانی از مهارت های ابتدایی و ضروری برای یک مهندس عمران هست. که در مقاله «نقشه خوانی ساختمان» در خصوص نقشه خوانی پلان های معماری توضیحاتی ارائه گردید. اما فراتر از نقشه خوانی، توانایی تحیلی نقشه است. نقشه خوانی را یک پیمانکار با تجربه آرماتور بندی یا پیمان کار اجرای اسکلت فلزی،نیز می تواند، انجام دهد. اما تحلیل نقشه نیاز به آگاهی ها و شناخت وسیع تری دارد. در این مقاله و فیلم آموزشی، به صورت اجمالی یک پلان معماری را تحلیل کرده ام تا دوستان با روند کار بهتر آشنا شوند « تحلیل نقشه معماری»

آشنایی با نحوه گزارش نویسی و متون حقوقی

نامه نگاری اداری و نوشتن متون حقوقی از مهارت های مهمی است که به آن پرداخته نمی شود. یکی از حساس ترین متون حقوقی، گزارشات نظارت ساختمان است. تنها ابزار قانونی مهندس ناظر برای اینکه بتواند، وظیفه اش را انجام دهد، گزارشاتی است که به شهرداری ارسال میکند. یک گزارش خوب می تواند در شرایط بحرانی، یک مهندس ناظر را از جریمه و مجازات تبرئه نماید. بر عکس یک گزارش بد و ناقص می تواند بسیار برای مهندس ناظر، گران تمام شود.

پس در  نوشتن گزارش باید بسیار دقت کرد. متن گزارش یک متن حقوقی هست که تک تک کلمات آن بار معنایی دارند.تا زمانی که اتفاقی رخ نداده است، کسی چندان به آن اهمیت نمی دهد. کافی است یک اتفاق بیافتد، یک تخلف روی دهد. آن وقت تک تک کلمات گزارش نظارت بر ساختمان اهمیت پیدا می کند. در کتاب «هندبوک نظارت ساختمانی» مطالب مفیدی در خصوص نگارش گزارشات نظارت ساختمانی آورده ام که می تواند راهنمای خوبی در این زمینه برایتان باشد.

آشنایی با قانون کار و روابط بین کارگران، پیمان کاران و کارفرمایان

عملیات ساخت و ساز در یک ساختمان، به دست پیمانکاران و کارگران ساختمان و زیر نظر کارفرما انجام می گیرد. بسیار از تخلفات ساختمانی مربوط به همین حوزه است. از وظایف مهندس ناظر ساختمان آشنایی با قانون کار است.این نوشته در این زمینه برای شما مفید است: « مهم ترین نکاتی که در رابطه با قانون کار باید بدانید»

آشنایی با انواع خاک و شناسایی خاک های ناپایدار

من تقریبا در تمام مناطق تهران و حومه آن نظارت هایی داشته ام. در بیش از ۵۰ ساختمانی که نظارت کرده ام، پروژه های کمی بوده که خاک آن ها عیناً شبیه هم باشد. حتی اگر اینطور هم باشد. مطمئنا در هیچ پروژه ای، تمام شرایط (عمق گودبرداری ،سربار اطراف آن و …) یکسان نیست. شناخت خاک، بسیار در تصمیم گیری و کنترل پروژه تاثیر گذار است. البته شناخت خاک در گودبرداری های عمیق کافی نیست. باید از ابزارهای کنترل و پایش گود نیز استفاده کرد.  

در مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان در این زمینه بیشتر توضیح داده شده است. مهندس ناظر ساختمان باید، ارزیابی مناسبی از وضعیت خاک و گودبرداری داشته باشد. تصمیم گیری در خصوص پایداری سازی گود منوط به ارزیابی درست وضعیت خاک و گود است. برای کسب آگاهی بیشتر در خصوص گودبرداری می توانید به این لینک مراجعه کنید:  «شناسایی خاک و گودبرداری»

اجرای سازه نگهبان و مهار بندی دیواره های گودبرداری شده

اجرای سازه نگهبان نیز یکی از بحث ها مرتبط با گودبرداری است. گودبرداری های غیر اصولی و بدون سازه نگهبان، ممکن است باعث آسیب دیدن ساختمان های مجاور و حتی تخریب یا ریزش گود گردد. بررسی ساختمان های مجاور از لحاظ ترک خوردگی و شرایط مخاطره آمیز از وظایف مهندس ناظر ساختمان است. مهندس ناظر باید مرحله به مرحله ساختمان های مجاور را بررسی نماید و در صورت مشاهده علائم ترک خوردگی یا نشست سریعا عملیات را متوقف و اقدامات پیش گیرانه را انجام دهد. در شرایط بحرانی، ساختمان همسایه باید تخلیه گردد تا خطر جانی ساکنان را تهدید نکند.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

از اهم وظایف مهندس ناظر ساختمان، کنترل اجرای صحیح سازه نگهبان است. متداول ترین شکل اجرای سازه نگهبان، سازه نگهبان خرپایی است. در این نوشته، مفصل به آن پرداخته ام.  « روش های اجرای سازه نگهبان خرپایی»

پیاده سازی نقشه

پیاده سازی نقشه به طور مستقیم از وظایف مهندس ناظر ساختمان نیست. اما مهندس ناظر ساختمان با آشنایی با نحوه پیاده سازی نقشه و کنترل آن، می تواند از بسیاری از خسارات مالی و هدر رفتن سرمایه های ملی جلو گیری کند. تشخیص اینکه پیاده سازی نقشه درست انجام شده یا نه بر عهده مهندس ناظر ساختمان است. ستون ها باید دقیقا در محلی که در نقشه مشخص شده است، اجرا گردند. در غیر این صورت مهندس ناظر ساختمان باید، عملیات را تا اصلاح آن متوقف کند.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

پیاده سازی اشتباه نقشه، خسارات جبران ناپذیری به بار می آورد.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

این ساختمان به دلیل پیاده سازی اشتباه نقشه و تجاوز به حریم گذر مدت هاست که کارش تعطیل است.

کنترل اجرای صحیح سیستم های مقاوم جانبی( دیوار برشی ها- بادبندها)

دیوار برشی :

اجرا دیوار برشی و دیوار حائل باید مطابق نقشه و دیتایل های اجرایی انجام شود.

مهم ترین نکاتی که مهندس ناظر ساختمان در کنترل اجرای دیوار حائل و برشی باید بررسی کند:

ریشه گذاری مناسب برای دیوارها در فونداسیون

اتصال مناسب دیوار ها به ستونها از طرفین

تقویت نواحی بازشو در دیوار

مهار قالب ها به شکل مناسب

مهار دیوار برشی به صورت دو طرفه انجام می شود. اگر امکان مهار دو طرفه نباشد، از یک طرف آن را مهار میکنند که مشکل تر است.

دیوار های حائل و برشی که در کناره ها اجرا می شوند، به خصوص در زیر زمین ها و طبقات پایین، به دلیل مجاورت آن ها با جداره خاکی یا ساختمان همسایه، قالب بندی آن به صورت یک طرفه انجام می شود.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

 

 

وظایف مهندس ناظر ساختمان

بتن ریزی دیوار های یک طرفه حساس تر از دو طرفه است. چون احتمال در رفتن قالب ها بیشتر است. از طرفی، اگر دیوار، پشت به پشت دیوار همسایه باشد، ممکن است فشار بتن، باعث ایجاد ترک یا حتی تخریب آن شود. کنترل سرعت بتن ریزی و اقدامات پیشگیرانه در خصوص این دیوار ها از وظایف مهندس ناظر ساختمان است. 

نکته : در خصوص اجرای دیوار های حائل و برشی،سطح مقطع میلگرد های افقی و عمودی اهمیت دارد. نه شماره میلگرد ها.  پس اگر یک شماره میلگرد تمام شده بود، مهندس ناظر ساختمان می تواند اجازه دهد، معادل آن ( با همان سطح مقطع ) از میلگرد شماره دیگر که در کارگاه موجود است استفاده نمایند. برای مثال اگر در نقشه میلگرد۱۶ داده شده باشد. ولی در کارگاه میلگرد ۱۲ موجود باشد. سطح مقطع هر میلگرد ۱۶ تقریبا ۲ سانتی متر مربع و سطح مقطع هر میلگرد ۱۲ تقریباً ۱٫۱۳ سانتی متر مربع است. پس به ازای هر میلگرد ۱۶ که در کارگاه ناموجود است، باید دو میلگرد ۱۲ به کار رود.

بادبند:

بادبندها معمولا در سازه های فلزی و قاب های ساختمانی ساده به کار می روند. متداول ترین شکل اجرای بادبند، بادبندهای ضربدری است. کنترل اجرای صحیح بادبندها از مهم ترین وظایف مهندس ناظر ساختمان است.

مهم ترین نکته در خصوص اجرای بادبند این است که باید به گونه ای هر یک از بازوهای ضربدری بادبند، اجرا شوند که مانعی برای حرکت رفت و برگشتی بازوی دیگر نباشند. لازمه این کار آن است که فقط یکی از دو بازو به ورق میانی( Gusset plate) اتصال پیدا کنند.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

 

در تصویر زیر می بینیم که هر دو بازوی بادبند به ورق میانی جوش داده شده اند. اما ورق فوقانی رابط بازوی منقطع، جوش داده نشده است.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

طول جوش حداقل برای نواحی اتصال بادبندها برابر پهنای ورق اتصال است. اتصال بازو های بادبند به ورق های کناری نباید از قطر ورق( عمود بر بازو ها) فراتر رود. زیرا باعث پیچش ورق می شود. مبنای کنترل طول جوش هم همین قطر می باشد. ورق های اتصال باید بگونه ای قرار گیرند که محور آن ها از آکس نیرو (محل تقاطع آکس تیر و ستون) بگذرد.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

 

ضوابط بتن ریزی 

تهیه بتن

بتن سازه ای باید به صورت آماده از کارخانه های معتبر تهیه شود. حداکثر زمان تولید و حمل بتن با میکسر تا محل بتن ریزی نباید بیش تر از  ۱٫۵ ساعت باشد. مجری ساختمان باید برگه خروج راننده میکسر را کنترل نماید.

دمای بتن ریزی نیز نباید از ۳۳ درجه سانتی گراد فراتر رود. در شرایط آب و هوایی خاص( هوای خیلی گرم یا خیلی سرد) تصمیم گیری در خصوص انجام عملیات بتن ریزی، از وظایف مهندس ناظر ساختمان است. اگر تمهدات ویژه در نظر گرفته نشده باشد. مهندس ناظر ساختمان می تواند اجازه بتن ریزی را ندهد.

قبل از بازدید مهندس ناظر ساختمان از ناحیه مربوطه، کارفرما اجازه بتن ریزی ندارد. در پروژه های بزرگ تایید صورت وضعیت پیمان کار آرماتور بندی نیز معمولا بر عهده مهندس ناظر ساختمان است.

عمل آوری

اهمیت عمل آوری کمتر از خود بتن ریزی نیست. بدون عمل آوری مناسب بتن به مقاومت و دوام مورد انتظار نمی سد. در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان به صورت مفصل در خصوص عمل آوری بتن توضیح داده شده است.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

با وجود اینکه ستون های از  اجزای مهم ساختمان هستند، ولی بهای کمتری نسبت به سقف ها، به آن داده می شود. بتن ستون ها را معمولاً به صورت کارگاهی تهیه می کنند که درست نیست. اگر بتن به صورت کارگاهی تهیه می شود، حتماً باید از دستگاه خلاطه برای تهیه بتن و ستون ریز و ویبره استفاده گردد. در کتاب هندبوک نظارت ساختمانی در خصوص تهیه بتن با در شرایط کارگاه و طرح اختلاط آن توضیحات کاملی تر ارائه کرده ام.

الزام سازنده به انجام آزمایش های ضروری مصالح

تست بتن

هر سی متر مکعب بتن ریزی و کمتر از آن حداقل ۱ آزمایش باید انجام شود. یک آزمایش بتن شامل سه نمونه است. قالب ها معمولا به صورت مکعبی هستند.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

البته خود کارخانه تولید بتن، برای بتن آماده خود آزمایش انجام می دهند. نتایج این آزمایش هایی که خود کارخانه انجام میدهد همواره مطلوب است و مقاومت لازم را داراست. ( هیچ کس نمی گوید ماست من ترش است.) مهندس ناظر اگر نسبت به کیفیت بتن، اطمینان داشته باشد مختار است که، سازنده را الزام به این کار نکند. اما پیشنهاد می کنم شما به کارخانه های بتن آماده اطمینان نکنید و حتماً این کار را انجام دهید. ( حداقل برای فونداسیون و دو سقف اول)

%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81-%d9%85%d9%87%d9%86%d8%af%d8%b3-%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%867

مهم تر از انجام آزمایش بتن، توانایی بررسی و تحلیل آن است. ضوابط بررسی و تایید بتن به طور کامل در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان آمده است. مقاومت مورد نیاز بتن، در بخش توضیحات نقشه سازه آمده است. مهندس ناظر ساختمان باید نتیجه آزمایش را با آن مقایسه نماید. نکته مهم این است که ملاک مقاومت بتن، مقاومت استوانه ای است. در نقشه هم مقاومت استوانه ای قید شده است.

ضوابط پذیرش یا رد بتن، مبحث گسترده ای است که در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان به صورت مفصل به آن پرداخته شده است.

تست جوش

تست جوش نیز از آزمایش های اجباری در سازه های اسکلت فلزی است. مهندس ناظر باید از تمام اتصالات جوشی بازدید چشمی نماید. جوش های معیوب را مشخص کند تا اصلاح کنند. اما برخی از عیوب جوش، به صورت زیر سطحی هستند و با چشم قابل تشخیص نیستند. به خصوص در جوش های نفوذی. تست جوش انواع مختلفی دارد. تست هایی که مد نظر ماست، تست های غیر مخرب است. یعنی انجام آن آسیبی به سازه فلزی نمی زند. از تست های متداولی که ما در پروژه ها استفاده می کردیم، تست با مایعات نافذ ( تست PT)  و تست با دستگاه التراسونیک (تست UT) است.

تست کشش میلگرد

مهندس ناظر می تواند در صورت عدم اطمینان از کیفیت میلگرد، از مالک بخواهد آن ها را نیز آزمایش کنند. در تهران، آزمایشگاه های عمرانی در دانشگاههای معتبر این کار را انجام میدهند. نکته مهم در تست میلگرد این است که مقاومت تسلیم نباید خیلی بیشتر از حد استاندارد آن باشد. برای میلگرد های A3 تنش جاری شدن ۴۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر است. حال اگر در تست کشش میلگرد تنش جاری شدن آن ۵۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر باشد. این نشانه مرغوبیت میلگرد نیست. بر عکس نشان دهنده ضعف آن و تُرد بودن میلگرد است. این میلگرد نمی تواند انرژی حاصل از بارهای لزره ای را مستهلک کند.

آشنایی با الزامات فضاهای داخلی ساختمان

این الزامات موضوع مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان است. بسیاری از تخلفات ساختمانی مرتبط با همین موضوع هست و مهندس ناظر ساختمان باید با این الزامات به طور کامل آشنا باشد. مبحث چهار مقررات ملی ساختمان با وجود اهمیت فراوانش در لیست منابع آزمون نظارت پروانه ساختمانی نیست. به همین دلیل بسیار از داوطلبان پروانه ساختمانی، آن را مطالعه نمی کنند.در این نوشته به اهم آن پرداخته ایم. «الزامات ابعادی ساختمان که هر مهندس ناظر باید بداند»

ضوابط اجرای اتصالات

نظارت بر اجرای درست اتصالات از مهم ترین وظایف مهندس ناظر ساختمان است. هر چقدر در یک سازه تیرها و ستون ها قوی باشند، اما اتصالات آن ها مناسب نباشد، هیچ فایده ای ندارد. اکثر ساختمان هایی که در زلزله تخریب می شوند به خاطر ضعف در اتصال بین تیر ها و ستون ها است.

این موضوع در ساختمان های اسکلت بتنی پر رنگ تر است. در قاب های خمشی بتنی، بار زلزله نیز توسط چشمه اتصال تحمل می شود. در این اتصالات اجرای خاموت چشمه اتصال برای حفظ انسجام میلگرد ها در ناحیه اتصال،بسیار ضروری است.  پیمانکاران معمولاًبرای راحتی کار خود، این خاموت ها را که دو یا سه عدد باید باشد. اجرا نمی کنند. جای تاسف دارد که برخی از همکاران ما نیز، نسبت به این موضوع بی توجه هستند. حتماً به این موضوع توجه ویژه داشته باشید.

 

%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81-%d9%85%d9%87%d9%86%d8%af%d8%b3-%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%869

 

8%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81-%d9%85%d9%87%d9%86%d8%af%d8%b3-%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%86

نکته دیگر در خصوص ناحیه اتصال در ستون ها و دیواره ها این است که باید بعد از بتن ریزی و بعد از اینکه بتن به گیرش اولیه رسید. با استفاده از یک میله یا وسیله مشابه، سطح آن را خشن شود و از حالت صاف و صیقلی خارج گردد. تا وقتی بتن ستون ها یا دیوار های بالایی ریخته می شود، با بتن قبلی به خوبی چفت و بست شوند.

%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81-%d9%85%d9%87%d9%86%d8%af%d8%b3-%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%8610

نکات مربوط به اتصالات بسیار گسترده است و در مطالب آتی به آن بیشتر خواهیم پرداخت.

آشنایی با اصول اجرای انواع سقف ها

سقف ها از بخش های مهم اجرای ساختمان هستند. در مقررات ملی ساختمان به اجرای سقف ها توجه ویژه شده است. بسیاری از بند های آینن نامه ای مربوط به اجرای سقف است. بسیاری از دیتایل های اجرایی در نقشه ها نیز مربوط به سقف هاست. مهم ترین مساله در اجرای سقف ها، حفظ یکپارچگی ( به اصطلاح طراحان دیافراگم) سقف هاست. زیرا در حوادثی مانند زلزله، اگثر تلفات جانی به دلیل ریزش سقف ساختمان است. بازدید از سقف ها از مهم ترین وظایف مهندس ناظر ساختمان است. در سازه های بتنی ارسال گزارش بازدید هر سقف در سیستم شهرداری الزامی است. در ساختمان ها فلزی، ارسال گزارش سقف اول و آخر الزامی است.

سقف تیرچه بلوک

متداول ترین روش اجرای سقف اجرای سقف تیرچه بلوک است. این سقف ها بیشتر به دلیل هزینه اجرای پایین تر و راحت بودن اجرای آن مورد توجه سازندگان هستند. نکات نظارتی در خصوص سقف های تیرچه بلوک را در این نوشته آورده ام: «نکات فنی در اجرا و نظارت سقف های تیرچه بلوک»

سقف عرشه فولادی

در سال های اخیر، اجرای سقف عرشه فولادی(metal deck) نیز، بسیار مورد توجه قرار گرفته . مزیت این روش کیفیت خوب و سرعت بالای اجرای آن است. دیتایل ها و ضوابط مربوط به اجرای این سقف ها در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان نیز آمده است. مهندس ناظر ساختمان باید روشهای اجرای این نوع سقف ها نیز به طور کامل آشنا باشد.

%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81-%d9%85%d9%87%d9%86%d8%af%d8%b3-%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%868

سقف کامپوزیت و  سقف دال بتنی(دال عرشه)

اجرای سقف های کامپوزیت و دال عرشه نیز از روش های مورد تایید مقررات ملی ساختمان است که آشنایی با اصول اجرایی آن، از وظایف مهندس ناظر ساختمان است.

 

مهندس ناظر ساختمان

برای آشنایی با نکات اجرایی سقف کامپوزیت ، به این مقاله ارزشمند را از دست ندهید:

سقف کامپوزیت و الزامات اجرایی آن مطابق مبحث دهُم

مهندس ناظر ساختمان

معمولاً طراحان ساختمان، به صورت پیش فرض از سقف تیرچه بلوک در نقشه ها استفاده می کنند.

نکته مهم این است که اگر سازنده بخواهد از روشی به جز آن چیزی که نقشه آمده استفاده کند، طراح سازه باید آن را تایید نماید. و نقشه های جدید بابت آن ارائه نماید.

مثلا اگر بخواهد به جای سقف تیرچه بلوک بتنی از سقف تیرچه کرومیت استفاده کند، (در ساختمان های اسکلت فلزی این کار مرسوم است) باید مهندس طراح، نقشه های جدید و دیتایل های جدید تیرچه کرومیت را ارائه دهد.

آشنایی با مصالح و روش های نوین اجرا.

در بخش قبلی از روش های استاندارد اجرای سقف های ساختمانی نام بردیم. روش های اجرای سقف های ساختمانی، بسیار بحث گسترده ای است.

در خصوص مصالح نوینی که به بازار عرضه میگردد، مهندس ناظر ساختمان باید دو مورد را در نظر داشته باشد.

۱- این مصالح باید همچون همه مصالح دیگر دارای استاندارد کیفیت باشند.

۲- سازنده باید از کارخانه تولید کننده، مشخصات فنی آن مصالح را دریافت کند. مهندس ناظر باید بررسی کند که این مشخصات معادل با مصالحی باشد که جایگزین آن شده است. برای مثال اگر سازنده بخواهد از بلوک های لیکا به جای اجرای دو دیوار دو جداره سفالی استفاده کند، بلوک های لیکا باید قابلیت صدا گیری و عایق بودن مورد نیاز را داشته باشد.

از طریق لینک زیر می توانید مطالبی پیرامون روش های نوین در اجرای ساختمان، مشاهده نمایید.

مصالح و روش های نوین اجرا

تسلط بر ضوابط ساخت و ساز شهری ( طرح تفصیلی)

بی شک یکی از ضروری ترین نیاز های هر مهندس ساختمان، چه مهندس عمران و چه مهندس معماری، تسلط بر ضوابط ساخت و ساز شهری است. برای هر شهر این ضوابط در قالب طرح تفصیلی ارائه میگردند. بسیاری از تخلفات ساختمانی، مربوط به عدم رعایت ضوابط طرح تفصیلی است، از وظایف مهندس ناظر ساختمان است که این تخلفات را تشخیص دهد و به موقع گزارش نماید. بنابراین ضروری است که بر طرح تفصیلی مسلط باشد.

علاوه بر این آگاهی و تسلط بر طرح تفصیلی و پهنه های شهری،  فرصت ها و موقعیت های جدیدی در برای کسی که علاقمند به فعالیت در ساخت و ساز است، فراهم می کند. افرادی هستند، که می خواهند، این فرصت ها و موقعیت ها در انحصار خودشان باشد. به خاطر همین، خیلی در خصوص طرح تفصیلی و نحوه دسترسی به پهنه های شهری، در رسانه ها، چیزی گفته نمی شود. خیلی وقت ها شده که در جمع های مختلف، حتی در جمع های مهندسی، در خصوص پهنه های شهری، مثل پهنه مختلط  یا پهنه سکونت عام صحبت می کنم، اظهار بی اطلاعی می کنند. حتی برخی تا به حال، این اصطلاحات به گوششان نخورده است.

برای مهندسان یک شهر دور از انتظار است که طرح تفصیلی شهرشان، که قانون ساخت و ساز در هر شهر هست را بلد نباشند. اگر می خواهید در خصوص طرح تفصیلی بیشتر بدانید به این صفحه مراجعه کنید: « آموزش طرح تفصیلی»

www-neginomran-com

آشنایی کامل با مسائل ایمنی

از آغاز عملیات ساختمانی، همواره مخاطراتی وجود دارد که سلامت جانی و مالی افراد حاضر در پروژه و سایرین را تهدید میکند. یکی از مهم ترین وظایف مهندس ناظر ساختمان، شناسایی این مخاطرات و الزام به رفع آن هاست.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

وضعیت بسیار مخاطره آمیز پاگرد راه پله. در چنین شرایطی احتمال سقوط کارگران در حین تردد بسیار محتمل است.همان طور که گفتیم، از مهم ترین وظایف مهندس ناظر ساختمان شناسایی شرایط مخاطره آمیز و ایمن سازی آن هاست. مثلا در تصویر فوق، قبل از هر چیز، مهندس ناظر باید تمام عملیات ساختمانی را تا حصال کشی پرتگاه راه پله، متوقف کند.

کنترل رعایت مسائل زیست محیطی

یکی از مواردی که شهرداری معمولا از مهندس ناظر میخواهد صحت انجام آن را تایید نماید، مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان است. مهم ترین ضوابط در خصوص مبحث ۱۹ مقررات ملی – اجرای دیوار های پیرامونی و پنجره ها به صورت دو جداره است.

کنترل اجرای صحیح تاسیسات ساختمان

این کار را در باید ناظر تاسیسات انجام دهد. اما در پروژه های کوچک یک ناظر بیشتر وجود ندارد. که یا مهندس عمران یا معماری هست. اما این قضیه مسئولیت را از دوش مهندس ناظر بر نمی دارد.  همان طور که در مقاله «کدام یک از مباحث مقررات ملی ساختمان از بقیه مهم تر هستند» اشاره کردیم، تسلط به همه مباحث مقررات ملی ساختمان، از وظایف مهندس ناظر ساختمان هست . مباحث ۱۳ تا ۱۶ به تاسیسات ساختمانی اختصاص دارد. در کتاب «هندبوک نظارت ساختمانی» مطالب ضروری در حوزه وظایف مهندس ناظر ساختمان، در این رابطه بیان کرده ام.

آشنایی با  ساختمان های با مصالح بنایی

اجرای ساختمان به شیوه سنتی، برای ساختمان های با طبقات کم ( دو یا سه طبقه)، مجاز است. مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان نیز به اجرای ساختمان ها به این شیوه اختصاص دارد. در آیین نامه ۲۸۰۰ زلزله، نیز بخشی جداگانه به ضوابط مربوط به اجرای این نوع ساختمان ها پرداخته است. امروزه اجرای ساختمان به شیوه سنتی، به ندرت یافت می شود. اما چون، یکی از شیوه های مورد قبول مقررات ملی ساختمان، مهندس ناظر باید با ضوابط آن آشنا باشد. البته اجرا به شیوه سنتی، در حومه شهر تهران و سایر شهرها، منسوخ نگشته است.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

داشتن مهارت های ارتباطی و شخصیت شناسی

شاید فکر کنید، این ربطی به وظایف مهندس ناظر ساختمان ندارد. اما، باور کنید، اگر از بقیه موارد مهم تر نباشد، کم اهمیت تر هم نیست.  بدون داشتن رفتار و ارتباط مناسب با مالک یا سازنده یا پیمانکاران، نمی توانید نظارت خوبی داشته باشید. چند سال پیش، زمانی که اولین نظارت های ساختمانی ام را انجام میدادم،، رئیس محترم شرکتی که در آن مشغول به کار بودم ، پیش از ضوابط و نکات فنی، از نحوه ارتباط با مالکین ساختمان و پیمانکاران، نکاتی را به من گوشزد میکردند.

رعایت این نکات که خیلی هم ساده هستند، تاثیر زیادی بر کیفیت نظات شما دارد. برای مثال، اگر کار یک آرماتوربند یا جوشکار ایراد دارد قبل از آن که شروع به ایراد گیری کنید، از کار او حُسن جویی کنید و به او خسته نباشید و خدا قوت، بگویید. مطمئناً بعد از آن بیشتر برای شما احترام قائل خواهد شد و بهتر به حرفهایتان گوش خواهد داد.

هر کسی شخصیت خاص خودش را دارد. برای تاثیر گذاری بیشتر باید با هر کس به شیوه خودش و بهتر بگم با زبان خودش باید صحبت کرد و این نیازمند شناخت شخصیت آن فرد است. شاید بعضی جاها هم نیاز باشد، جدیت زیادی به خرج دهید.

داشتن یک ارتباط خوب، به درآمد شما هم کمک خواهد کرد. بر خلاف تصور، مردم بیشتر از تخصص شما، به نحوه ارتباط شما، پول می دهند.

منابعی که در این زمینه به شما کمک خواهند کرد:

کتاب تکنیک های شخصیت شناسی پُل تایگر

کتاب آیین دوست یابی دیل کارنگی( خلاصه کتاب)

وظایف مهندس ناظر ساختمان

اگر تا به اینجای مطالب را خوانده باشید، مطمئناً متوجه شده اید، که وظایف مهندس ناظر ساختمان چقدر گسترده است. و اگر می خواهید به عنوان مهندس ناظر ساختمان، فعالیت حرفه ای خود را ادامه دهید، باید، خود را برای آن آماده کنید. مطمئناً لیست مواردی که در خصوص وظایف مهندس ناظر ساختمان مطرح شد کامل نیست . موارد دیگری هم هست که در این لیست از قلم انداخته شده است.

شما دوست عزیز، نیز می توانید این لیست را تکمیل تر نمایید. ( در بخش نظرات درج نمایید.)

 

در پایان پیشنهاد می کنم ، برای دریافت مطالب مفید در زمینه مهندسی و ساختمان، فرم زیر را تکمیل نمایید.

در نگارش این مقاله زحمات فراوانی کشیده شده است. از اینکه با انتشارِ با منبع این مقاله، به ترویج دانش کمک می نمایید سپاسگذارم. یادمان باشد، هیچ دانشی انحصاری نیست.

دوستان گرامی، اگر در زمینه مسائل عمرانی، سوال، یا مشکلی دارید، می توانید از طریق نظرات یا ایمیل ما، به نشانی : info@neginomran.com بپرسید. حتماً در اسرع وقت پاسخ خواهیم داد.

پذیرای نظرات ارزشمند شما عزیزان هستم.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.