سلام

ضوابط ساخت و ساز شهری ، یکی از موضوعات تقریبا موازی با مقررات ملی ساختمان، ضوابطی است که توسط شهرداری برای ساخت و ساز شهری، اعلام میگردد. شهرداری ها و نهاد های مربوط به ساخت و ساز مثل وزارت مسکن و … بر اساس مقررات ملی ساختمان و برنامه های بلند مدتی که برای هر شهر، در نظر دارند، ضوابط ساخت و ساز شهری مربوط به هر شهر را تهیه و تدوین کرده اند.

در حال حاضر تا آن جایی که میدانم ضوابط ساخت و ساز شهری، برای اکثر شهرهای کشور تدوین شده است. ضوابط ساخت و ساز شهری در قالب طرحی تحت عنوان طرح تفصیلی آن شهر عرضه میگردد. برای تهران، که از لحاظ استراتژیک مهم ترین شهر کشور است، نیز این طرح تفصیلی پس از مدت ها بررسی و کنکاش، در سال 1391 به تصویب رسید و ابلاغ شد. هر چند که، هنوز نیاز به اصلاحاتی دارد.

در ادامه مقاله به طرح سوالاتی در خصوص ضوابط ساخت و ساز شهری خواهیم پرداخت.

مشکلات اصلی در خصوص ضوابط ساخت و ساز شهری چیست؟

وجود تبصره های زیاد:

یکی از مشکلات طرح تفصیلی، وجود تبصره هایی هست که، عملاً راه را برای اعمال نظرهای سلیقه ای، باز نگه داشته است. با وجود این، بودن ضوابط ساخت و ساز شهری، برای کلان شهرهایی مثل تهران بسیار حیاتی است. هدف ما هم، در اینجا نقد آن نیست.

ناآگاهی مردم نسبت به ضوابط ساخت و ساز شهری:

با یکی از ماموران بازدید شهرداری که صحبت می کردم، میگفتند که اکثر موارد تخلف و جرایمی که صادر میگردد، ناشی از ناآگاهی مردم نسبت به ضوابط است. متاسفانه در تخلفات مربوط به ساختمان سازی، معمولاً جرایم سنگین و خارج از تصور مردم دارند. معمولاً نیز موقعی از اشتباه خود آگاه می شوند که کار از کار گذشته است. پروژه هایی هستند که مدت هاست، به دلیل تخلف ناخواسته از این ضوابط، متوقف هستند و مالکان آن ورشکسته شده اند. اطلاع رسانی و آموزش های موجود در این زمینه نیز بسیار ضعیف است.

برای نمونه، مدتی پیش آقای محترمی آقای محترمی، در خصوص مشکلی که در خصوص اجرای رمپ پارکینگ برایش پیش آمده بود، با من مشورت کرد. شیب رمپ، بیش از 20 درصد بود. و این یعنی حذف تمام پارکینگ های زیر زمین. شهرداری نیز با توجه به ضریب منطقه، به ازای هر پارکینگ، 20 تا 30 میلیون تومان جریمه می نماید. یعنی تاوان یک اشتباه در ساختمان سازی، برایش 100 تا 150 میلیون تومان حداقل آب خورده بود.

البته خوشبختانه، ایشان را راهنمایی کردم و نحوه پیش گیری از چنین جرایمی را خدمتشان، عنوان کردم.

نا آگاهی مهندسان نسبت به ضوابط ساخت و ساز شهری:

در بند قبلی در خصوص نا آگاهی مردم، نسبت به ضوابط ساخت و ساز شهری گفتیم. و البته مشکل قبلی نیز از جهاتی پذیرفتنی است. چرا که مالک ساختمان یا سرمایه گذار ، با واگذار کردن، ساخت و ساز به مهندس مجری، دیگر مسئولیتی نسبت به تخلفات ندارد. مهندس مجری متعهد می شود که کلیه مسئولیت ساختمان را بر عهده بگیرد. اگر تخلفی نیز صورت بگیرد و جریمه ای انجام شود، بر عهده مهندس مجری است.

سیستم آموزشی ما به شدت به مسائل تئوریک چسبیده است. در فضای بعد از دانشگاه نیز، سازمان نظام مهندسی که باید متولی اصلی ساخت و ساز و تعیین ضوابط باشد، در حاشیه نگه داشته شده است. در جایی خواندم که، در کمیسیون ماده 5 که وظیفه، تصویب طرح تفصیلی را دارد، سازمان نظام مهندسی، یک نماینده بدون حق رای دارد.

در این فضا بسیار از مهندسانی که به تازگی وارد بازار کار می شوند، یا حتی مهندسانی که با سابقه نیز، ممکن است، دچار مشکل شوند. زیرا هیچ کس از خطا مصون نیست.

از ترسیم چنین فضایی، قصد سیاه نمایی نداشتم. اما می بینم بسیاری از همکاران گرامی، نسبت به این امور بی اطلاعند و بدتر از آن از تبعاتی که ممکن است بر اثر ناآگاهی از ضوابط ساخت و ساز شهری، گریبان گیرشان شود، خبر ندارند.

امیدوارم این نوشته تلنگری باشد تا به خود بیاییم و یادمان باشد «که جهل به قانون رافع مسئولیت نیست…»

دوستان گرامی، اگر در زمینه مسائل عمرانی، سوال، یا مشکلی دارید، می توانید از طریق نظرات یا ایمیل ما، به نشانی : info@neginomran.com بپرسید. حتماً در اسرع وقت پاسخ خواهیم داد.

در پایان پیشنهاد می کنم ، برای دریافت مطالب مفید در زمینه مهندسی و ساختمان، فرم زیر را تکمیل نمایید.

در نگارش این مقاله زحمات فراوانی کشیده شده است. از اینکه با انتشارِ با منبع این مقاله، به ترویج دانش کمک می نمایید سپاسگزارم. یادمان باشد، هیچ دانشی انحصاری نیست. با نظرات ارزشمند خود، ما را در ارائه محتوای بهتر یاری کنید.

مهندس علی قربانی هستم؛ کارشناس مقررات ملی ساختمان، مشاور در زمینه ساخت و ساز  مسکن.

 

مهندس قربانی
مهندس قربانی
مهندس عمران هستم. کارشناس مقررات ملی ساختمان و مشاور در ساخت و ساز

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *