بهترین سقف سازه ای چیست؟

3

سقف یکی از مهم ترین بخش های سازه ای ساختمان است. یکی از وظایف مهندسان، تعیین بهترین شیوه اجرای سقف در یک پروژه و معرفی آن به کارفرما است. در سال های اخیر، سیستم های جدیدی برای اجرای سقف به بازار معرفی شده است. مثل یوبوت و کوبیاکس و …

ارائه کنندگان این سیستم ها نیز، هر کدام، به شکلی، شیوه مد نظر خود را به عنوان بهترین سقف سازه ای، معرفی می کنند.

با وجود تمام تبلیغات صورت گرفته، این سقف های جدید، با اقبال عمومی رو به رو نشده اند.

به راستی بهترین سقف سازه ای چیست؟

چه معیاری هایی برای انتخاب یک نوع سقف به عنوان بهترین سقف سازه ای وجود دارد؟

در این مقاله، به تحلیل و بررسی این موضوع پرداخته ایم و به این سوال پاسخ داده ایم.

آبان ماه امسال،  سازمان نظام مهندسی ابلاغیه ای، پیرامون ممنوعیت تیرچه های پاشنه سفالی را منتشر کرد.

 

 

ابلاغیه ممنوعیت تیرچه فوندوله ای

منبع : سازمان نظام مهندسی استان تهران

تا پیش از این، سقف های تیرچه سفالی(فندوله دار) ، در نظر بسیاری از سازندگان بازاری یکی از بهترین انواع سقف بود. زیرا

  • از نظر اقتصادی هزینه پایین تری نسبت به دیگر سقف ها داشت.

  • اجرای آن، نیاز به تخصص بالایی نداشت.

  • با تهیه اقلامِ اولیه می توانستند، خودشان هم در کارگاه اقدام به ساخت آن نمایند.

بهترین سقف سازه ای چیست. 1
                              نمایی از یک کارگاه ساختمانی که از تیرچه های فندوله ای استفاده میکند.

 

این ابلاغیه به ظاهر خطاب به طراحان ساختمانی است. اگر این ابلاغیه خطاب به مجریان و ناظران بود، این توجیه وجود داشت که ما مکلف به اجرای سازه بر اساس نقشه هستیم. اما اگر این موارد در نقشه های سازه لحاظ شود، دیگر جای عذر و بهانه ای نیست.

در ابتدای این ابلاغیه نیز، قید شده است:  «طراحان باید عیناً بندهای مندرج در این ابلاغیه را در نقشه ها جهت رویت سهل و آسان مجریان و ناظران بیاورند.»

در این شرایط ظاهراً، تیرچه های پاشنه بتنی،  می توانند بهترین جایگزین برای تیرچه های سفالی باشند.

سقف سازه اای
                                                تیرچه های پاشنه بتنی آماده

اما این تیرچه ها معایبی دارند.

معایب تیرچه های پاشنه بتنی:

  • با توجه به شرط مقاومت بتن و نوع جوش، دیگر نمی توان آن ها را در کارگاه تهیه نمود.

  • به دلیل سنگین بودن، حمل و نقل آن ها با مشکلات و خطراتی همچون، آسیب دیدگی کارگران همراه است.

  • تحویل تیرچه ها معمولا با تاخیر همراه است.

تیرچه های بتنی اگر بخواهند در شرایط استاندارد تولید شوند، حداقل باید سه روز در حوضچه آب، عمل آوری شوند. این کار باعث تاخیر در پروژه نیز می شود. با توجه به ابلاغیه جدید، سخت گیری بیشتری در خصوص عمل آوری تیرچه ها می شود.

  • با توجه به برون سپاری تولید تیرچه ها و حمل و نقل تیرچه ها از محل تولید تا پروژه ، هزینه تمام شده تیرچه های بتنی، بیشتر از تیرچه سفالی است.

 

بهترین سقف سازه ای چیست 3
                             تیرچه های بتنی بعد از عمل آوری و خروج از قالب در یک کارگاه تولید تیرچه

به این ترتیب  آیا همچنان می توان سقف های تیرچه ای را بهترین سقف سازه ای از نظر اقتصادی دانست؟

به نظر می رسد، با اجرایی شدن این ابلاغیه، این سقف ها دیگر سقفی محبوب در بین سازندگان نیست.

یک راهکار خوب!

اگر ما بتوانیم، بتن تیرچه ها را همزمان با بتن سقف اجرا کنیم(درجا)، تقریباً تمام نقاط ضعف تیرچه بتنی که در بالا شمردیم برطرف خواهد شد.

زیرا:

  • مقاومت بتن تیرچه، مشابه بتن سقف است و یکپارچگی بهتری نیز با بتن سقف دارد.

  • مشکل حمل و نقل تیرچه های بتنی سنگین نیز مرتفع خواهد شد. (فقط خرپای تیرچه ها را روی سقف می بریم.)

  • نیاز به مدت زمان مجزا برای عمل آوری بتن تیرچه ها نیست. بتن تیرچه ها هم همراه با سقف عمل آوری می شود.

  • ما فقط تولید خرپای تیرچه ها را برون سپاری میکنیم که هزینه کمتری دارد و حمل و نقل آن نیز ساده تر است. 

در این نوع اجرا کافی است فقط خرپای تیرچه ها را سفارش دهیم.

خرپای تیرچه ها به نسبت تیرچه کاملبسیار سبک تر هستند. جای کمتری را هم  اشغال میکنند. به سرعت نیز آماده می شوند.(بر خلاف تیرچه بتنی کامل، نیاز به عمل آوری ندارند.)

 

بهترین سقف سازه ای چیست 8
نمایی از خرپاهای تیرچه، ساخته شده در کارخانه، که روی هم چیده شده و فضای کمی را اشغال کرده اند.

 

بهترین سقف سازه ای چیست. 9
جوش اتصالات خرپا نیز، به صورت ذوبی (نقطه ای) با دستگاه انجام شده و مطابق ابلاغیه سازمان است.

 

بهترین سقف سازه ای چیست 10
دستگاه مکانیزه تولید خرپای تیرچه

حتی اگر شرایط و ابزار مناسب را تامین کنیم، می توان در کارگاه نیز این خرپاها را تولید کرد.

بهترین سقف سازه ای چیست 11
خرپاهای تیرچه ساخته شده در محل کارگاه ساختمانی

اما دو مشکل وجود دارد!

مشکل اول:

در حالت عادی بلوک ها( یونولیت ها) بین تیرچه ها قرار میگیرد. تکیه بلوک ها به لبه پاشنه است. اما در این حالت دیگر تکیه گاهی برای بلوک ها وجود ندارد.

مشکل دوم:

برای این که بتن تیرچه را همزمان با سقف اجرا کنیم، باید تمام سقف را از زیر قالب ببندیم و مهار کنیم. اینکار هزینه های زیادی دارد.

برای این دو مشکل نیز راه حل بسیار خوبی وجود دارد.

نوعی قالب غیرماندگار برای سقف وجود دارد که دقیقاً هدف اجرا با این شیوه طراحی شده است.

با استفاده از این قالب ها، هر دو مشکل مرتفع خواهد شد.

این قالب ضمن قرار گیری در فضای خالی بین تیرچه ها، زیرِ خرپای تیرچه را هم مهار می کند. با این کار دیگر نیازی به اجرای بلوک بین تیرچه ها هم نیست. و در هزینه ها هم صرفه جویی می شود.

بهترین سقف سازه ای چیست 12

 

بهترین سقف سازه ای چیست 13

 

 

بهترین سقف سازه ای چیست 14

البته این قالب های غیر ماندگار پلاستیکی مزیت های دیگری نیز دارد:

مزایای دیگر قالب های غیر ماندگار پلاستیکی

حذف تیرچه دوبل در سقف های پارکینگی:

در سقف های پارکینگی و یا دهانه های بلند، ما باید از تیرچه دوبل استفاده کنیم. اما این قالب ها در محل زیر خرپای تیرچه، قابلیت افزایش عرض داشته و نیاز به تیرچه دوبل را مرتفع می سازد. کافی است در میلگرد خرپای تیرچه از میلگردهای قوی تری استفاده شود.

قابلیت استفاده مجدد در سقف های بعدی:

بر خلاف بلوک ها یونولیتی که در سقف ماندگار هستند، این قالب ها را می توان پس از سخت شدن بتن، جدا نموده، و در سقف های بعدی نیز استفاده کرد. طبق اظهارات تولید کننده این قالب ها، حداقل ۷۰ بار می توان از هر قالب در اجرای سقف، استفاده کرد.

جنس این قالب ها به گونه ای است که بدون نیاز به روغن کاری و به راحتی از بتن جدا می شود.

کاهش ضخامت کف سازی و سبک شدن سقف:

با پیش بینی تقریبی محل عبور تاسیسات و غلاف گذاری، می توان در مرحله نازک کاری لوله ها و تاسیسات، را از فضای خالی داخل سقف عبور داد. با اینکار ضخامت کف سازی کم تر می شود. در نتیجه بار سقف کاهش می یابد.

سقف مهم ترین عامل در تعیین وزن ساختمان است. هر چقدر بتوانیم وزن سقف را کم کنیم، ساختمان ایمن تری در برابر زلزله خواهیم داشت.

نظارت ساده تر و جلوگیری از تقلب در تولید تیرچه ها:

یک از مشکلاتی که با تیرچه های پیش ساخته داشتیم، کیفیت پایین و تقلب هایی هست که در تولید آن ها می شود. (در آموزش نکات اجرایی سازه بتنی به این تقلب ها اشاره کرده ام.)

با اجرای این سیستم سقف، و بتن ریزی درجای تیرچه ها، دیگر  امکان تقلب در فرآیند تولید تیرچه از بین می رود. کار نظارت نیز، با دقت بیشتر و کیفیت بهتر انجام می شود.

سطح مطلوب و صاف بتن نمایان (اکسپوز):

یکی از مشکلاتی در در اجرای سقف های تیرچه و بلوک یونولیتی داریم، نمای ناهمگون و نازیبای آن در زیر سقف است. همچنین در پارکینگ ها، به دلیل قابلیت اشتعال یونولیت ها، حتماً باید آن ها را پوشاند.

در این روش اجرا، پس از قالب برداری، شاهد نمای یکدستی در زیر سقف هستیم.

بهترین سقف سازه ای چیست 15

در پارکینگ ها تنها با یک رنگ آمیزی ساده، نمایی زیبا بوجود آورد و از انجام نازک کاریِ زیاد، بی نیاز شد. 

بهترین سقف سازه ای چیست 16

ساپورت گیری از تیرچه ها قبل از بتن ریزی:

یکی از کارهایی که در پروژه ها باعث انزجار من می شد این بود که بعد از اجرای سقف، تیرچه ها را از زیر سقف، برای ساپورت گرفتن، تخریب می کردند. این ساپورت ها برای نگه داری لوله ها یا رابیتس کاری یا سقف کاذب استفاده می شد.

در اجرای سقف به این شیوه، می توان در کف قالب ها در فواصل مناسب، صفحه هایی قرار دهیم. پشت صفحه ها هم قلاب هایی برای اطمینان بیشتر و ثابت ماندن آن ها قرار دهیم. پس از از قالب برداری می توانیم از این صفحه ها برای ساپورت گیری استفاده کنیم.

قابلیت اجرای سیستم دال دو طرفه:

تیرچه های معمولی تنها قابلیت اجرای سقف به صورت دال یک طرفه را دارند. پس دست طراح بسته است و فقط می تواند، به صورت یک طرفه سقف های سازه ای را طراحی کند. اما، این نوع قالب ها چون هم مستطیلی و هم مربعی هستند، هم می توان سقف یک طرفه اجرا کرد، هم دو طرفه. مزیت طراحی سقف به صورت دال دو طرفه این است که می توان دهانه های بلند تری اجرا کرد. که در معماری بسیار تاثیر دارد.

این قالب ها هیچ نقطه ضعفی ندارند؟

در روش معمول، بلوک های سقفی یا یونولیت ها، به تیرچه ها تکیه میکنند و نیازی به نگهداری ندارند. در این روش اجرا، نیاز است که قالب های پلاستیکی را در فواصلی، از زیر، مهار نماییم. لذا یک هزینه جزیی بابت، داربست و پایه اطمینان افزایش می یابد. که با توجه به مزایای زیاد این روش، کاملاً پذیرفته شده و قبل اغماض است. 

با توصیفاتی که انجام شد، این شیوه اجرای سقف، اگر نگوییم بهترین سقف سازه ای است، مسلماً یکی از بهترین سقف های سازه ای، می تواند باشد.

سازندگانی که به صورت حرفه ای کار ساخت و ساز انجام می دهند، پیشنهاد من این است، که متراژ مناسبی از این قالب ها را تهیه کنند. علاوه بر مزایایی که در بالا گفته شد، قابلیت استفاده مکرر این قالب ها (چند ده بار) نه تنها هزینه خرید قالب ها را جبران میکند، بلکه به شدت در هزینه هایشان صرفه جویی می شود.

سایر دوستانی هم که به صورت موردی ساخت و ساز انجام میدهند، نیازی به خرید قالب ها نیست. می توانند، صرفاً برای اجرای این سقف قرار داد ببندند.

یکی از وظایف ما مهندسان، این است که تکنولوژی هایی را که به بهبود کیفیت ساخت و ساز کمک میکند، معرفی کنیم. این کار خدمت بزرگی به صنعت ساخت و ساز کشورمان است.

شما دوست عزیز نیز، می توانید با اشتراک گذاری این مطلب، در این امر سهیم باشید.

برای مشاوره در خصوص تهیه این قالب ها می توانید با شماره:  ۰۹۲۱۲۳۶۹۴۳۶ تماس حاصل فرمایید.

دانلود PDF این مقاله

در پایان پیشنهاد می کنم، برای دریافت مطالب آموزشی در ایمیلتان، فرم زیر را تکمیل نمایید.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

3 نظرات

  1. محمد می گوید

    سلام منظور شما از پروژه های فاز ۱ صرفاً با قرار دادن برگه تعهد طراحی امکان پذیر است چیه؟ من یک نقشه ای دادم برام بکشن ولی هیچ تعهدی بهم ندادن کمتر از ۳۰۰ متر هم هست

    1. مهندس قربانی می گوید

      با سلام دوست گرامی، کشیدن نقشه با تعهد طراحی متفاوت است. نقشه را هر کسی می تواند بکشد حتی اگر مهندس طراح هم نباشد، اما تعهد طراحی را صرفا طراح با صلاحیت باید انجام دهد. موقع اسکن مدارک جهت دفتر خدمات، برگه تعهد طراحی برای تکمیل مدارک لازم است.

  2. BEHZAD JAFARI می گوید

    با سلام ،بنده با ۱ مهندس عمران آشنا شدم و بعدها فهمیدم یکی از بهترین طراح ها و مجریان کل کشور هستند.ایشون مناسب با شرایط ، بهترین گزینه رو جلوی پای من گذاشت و با مشاوره چندین مشکل من رو در ساخت و ساز تا بحال کم کرده.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.